13 °

max 19 ° / min 13 °

Utorak

29.09.

19° / 13°

Srijeda

30.09.

21° / 12°

Četvrtak

01.10.

20° / 11°

Petak

02.10.

21° / 13°

Subota

03.10.

25° / 18°

Nedjelja

04.10.

23° / 18°

Ponedjeljak

05.10.

22° / 19°

Podijeli vijest sa nama.

Dodaj do 3 fotografije ili videa.

Maksimalna veličina jednog fajla je 30MB

minimum 15 karaktera

This site is protected by reCAPTCHA and the Google. Privacy Policy and Terms of Service apply.
Mitropolija crnogorsko primorska nije tradicionalna i istorijska crkva u Crnoj Gori/ona je nastala 1929-1931

Izvor: Foto: MCP

Istorija

Comments 4

Autor: Jelena Grbović

  • Viber

Mitropolija crnogorsko primorska nije tradicionalna i istorijska crkva u Crnoj Gori/ona je nastala 1929-1931

Piše: Novak Adžić

Tek poslije 1920. godine, eparhije nasilno ukinute autokefalne Crnogorske pravoslavne crkve pripojene su novouspostavljenoj Srpskoj crkvi (Patrijaršiji), čije je sjedište u Beogradu i to dekretom regenta Aleksandra Karađorđevića ljeta 1920. godine. Budući da je, u pogledu organizovanja jedne i unitarne Srpske pravoslavne crkve, državno-politička vrhuška KSHS usvojila pravilo Augusbuškog mira, “čija je država onoga je i vjera” i da je radiklalski ministar vjera dr Vojislav Janjić još 1919. imperativno kazao: “Naš je ideal da u centralističkoj državi bude centralistička crkva”, to je državna monarhistička vlast i sprovela u djelo i 1920. godina proglasila stvaranje ujedinjene Srpske pravoslavne crkve, kojoj je nekanonski i nasilno prisajedinjenja i Crnogorska pravoslavna crkva, sa svojim eparhijama i nepokretnom i pokretnom imovinom i imovinskom masom.

U doba KSHS i Kraljevine Jugoslavije (1918-1941) Srpska crkva je bila državna crkva, u mnogome zavisna od državne političke sekularne vlasti, što najbolje pokazuje slučaj da je političkom odlukom regenta Aleksandra Karađorđevića, Dimitrije Pavlović postao prvim patrijarhom Srpske patrijaršije, a da je opet voljom dr Milana Stojadinovića, lidera JRZ i predsjednika jugoslovenske kraljevske vlade dr Gavrilo Dožić postavljen za patrijarha Srpske pravoslavne crkve (SPC). Kad je izvršena administrativna dioba KSHS/Kraljevine Jugoslavije broj crkvenih eparhija Srpske crkve je sveden sa 27 na 21.

Tek 8. novembra 1929. godine, ministar pravde radikal iz BiH dr Milan Šrškić, u vladi bjeloručkog generala Petra Živkovića, podređenom kralju Aleksandru, svoj predlog Zakona o Srpskoj pravoslanoj crkvi uspio je da progura i njega je prihvatio kralj Aleksandar, poznat u Crnoj Gori kao palikuća, i proglasio ga vlastitim ukazom na Mitrovdan 8. novembra 1929. godine.

Donošenjem državnog zakona Kraljevine Jugoslavije, kojeg je odobrio i potpisao na osnovu prijedloga svog ministra vjera radikala dr Milana Šrkšića, kralj Aleksandar Karađorđević, prvi put je uvedena, t.j., osnovana Crnogorsko-primorska mitropolija, koja je i uspostavljena kao strukturni, integralni dio Srpske patrijaršije u doktrinarnom i pravno-organizacionom pogledu.

Ustav Srpske pravoslavne crkve, uz učešće njenih ovlašćenih predstavnika, u mandatu Aleksandrovog mnitra pravde dr Dragutina Kojića, odobren je i usvojen ukazom kralja Aleksandra Karađorđevića 16. novembra 1931. godine.

U tome procesu je državna suvrena vlast imala ključnu ulogu i uticaj na crkvenu organizaciju i prilike. Prema tome ustavu, mitropolija Crnogorsko-primorska je sastavni dio Srpske crkve i njena pomjesna eparhija sa sjedištem na Cetinju. Prema crkvenoj statistici iz 1924. godine Srpska patrijaršija je imala 29 eparhija, od kojih je 27 bilo u Kraljevini SHS. Tada se kao jedinica Srpske patrijaršije navodi eparhija “Cetinjska i zahumsko-raška”.

Godine 1929. od djelova bivše bokokotorske i zahumsko-raške eparhije, kao i djelova pećke eparhije omeđena je voljom političkih i crkvenih vlasti u Beogradu teritorija novoosnovane Crnogorsko-primorske mitropolije.

Crnogorsko-primorska mitropolija imala je u svojoj istoriji do 1945. godine dva mitropolita: dr Gavrila Dožića (1931-1938) i Joanikija Lipovca (1941-1945). Poslije rata do danas imala je 3, od kojih je treći i dalje na službi i član je Svetog Sinoda i Sabora SPC u Beogradu i neuspjeli kanditat na izborima za srpskog patrijarha. Njeni mitropoliti poslije 1945 bili su: Arsenije Bradvarović (1947-1954, kada je zbog antidržavne i anticrnogorske aktivnosti osuđen na 11 godina zatvora, od kojih je izdržao samo dvije, nakon čega više nije obavljao crkvenu dužnost u Crnoj Gori), te Danilo Dajković (1961-1990), a od 1991. do danas na tome položaju je Risto (Amfilohije) Radović.

Bitno je naglasiti, pored navedenog, da u svim ustavima, drugim pravnim aktima, službenim izdanjima i publikacijama Srpske pravoslavne crkve, od 1920. godine pa sve do današnjeg dana, među eparhijama Srpske pravoslavne crkve navedena je i “Crnogorsko-primorska eparhija sa sedištem na Cetinju”.

Tako je ona bila normirana i pravno pozicionirana još u Ustavu Srpske pravoslavne crkve iz 1931. godine, kojeg je na prijedlog Ministra pravde, a po saslušanju Ministarskog savjeta ondašnje Kraljevine Jugoslavije, propisao i proglasio kralj Aleksandar Karađorđević. Prema članu 12. toga Ustava, pod brojem 20, navedena je među djelovima Srpske pravoslavne crkve i “Crnogorsko-primorska eparhija sa sedištem na Cetinju”.


U Ustavu Srpske pravoslavne crkve iz 1957. godine, sa svim izmjenama i dopunama do 1985. godine, u članu 14. položaj Crnogorsko-primorske eparhije Srpske pravoslavne crkve, čiji arhijerej nosi titulu mitropolita, regulisan je na istovjetan način kao u Ustavu iz 1931. godine.

Komentari (4)

POŠALJI KOMENTAR

SerdarŠćepan

Nečuvena krađa i poništenje svega što je bilo crnogorsko od strane kralja masona, i njegovih sledbenika. No slavna naša Crna Gora nikad nestat neće, "dok je Brda i dok je Grahovca, i krvave Duge i Golije, dok je Krusa i Careva Laza naše časti i svijetla obraza. Neka živi vječno ponosna Crna Gora.

Pokajte se, Srbi!

@Срђан Василијевић, Kapiras, valjda, da je to tek jedan ljudski vijek. I to na DEBELOJ NEPRAVDI PREMA CRNOGORCIMA, PREMA DRZAVI CRNOGORACA, PREMA CRKVI I SVEKOLIKOJ CRNOGORSKOJ KULTURI I POSTOJANJU NASEG NARODA! Pitate li se ikad koliko ste nam zla nanijeli, i danas nanosite, i to previse! Stop!!!

Срђан Василијевић

Pa jest, 100 godina je malo za tradiciju...