13 °

max 13 ° / min 3 °

Nedjelja

07.03.

13° / 3°

Ponedjeljak

08.03.

13° / 3°

Utorak

09.03.

12° / 7°

Srijeda

10.03.

13° / 6°

Četvrtak

11.03.

15° / 2°

Petak

12.03.

15° / 3°

Subota

13.03.

16° / 7°

Podijeli vijest sa nama.

Dodaj do 3 fotografije ili videa.

Maksimalna veličina jednog fajla je 30MB

minimum 15 karaktera

This site is protected by reCAPTCHA and the Google. Privacy Policy and Terms of Service apply.
Američki list New York Times o srpskom teroru i zločinima u Crnoj Gori (1920)

Istorija

Comments 1

Autor: Antena M

  • Viber

Američki list New York Times o srpskom teroru i zločinima u Crnoj Gori (1920)

Piše: Mr Novak ADŽIĆ, doktorand istorijskih nauka

    Ugledni i uticajni američki list „New York Times“ pisao je, vrlo objektivno, pošteno i činjenički, o stanju u Crnoj Gori, ne samo tokom 1919. i 1920. godine, već i znatno kasnij. On je, bezmalo u kontinuitetu, dugi niz godina, objavljivao članke, koji su se odnosili na Crnu Goru. „New York Times“ je realno izvještavao i prenosio vijesti o tome kako, nova, okupatorska vlast KSHS, pod vođstvom Srbije, poništava Crnu Goru i ugnjetava crnogorski narod -i to brutalnim putem.

„New York Times“ je savjesno, profesionalno, prilježno, izvještavao o onome što se zbivalo u Crnoj Gori (od kraja 1918. i potom 1919, 1920 itd.), odnosno, isti list je ukazivao američkoj i svjetskoj javnosti, informativno sadržajno, na zlehudu i tragičnu sudbinu Kraljevine Crne Gore, koja je zadesila, nakon bespravno izvršene okupacije i nasilne aneksije Crne Gore od strane Srbije i njenih regularnih trupa i plaćeničkih i drugih paravojnih, osvajačkih i domaćih, renegatskih, plaćenićkih, oružanih formacija u njenoj službi, angažovanih, sinhronizovano i u sadejstvu, protiv slobodne i nezavisne Crne Gore i ondašnjeg, neotuđivog, prava na samoopredjeljenje crnogorskog naroda, a kome je to pravo bilo oduzeto, bespravno uskraćeno.

Ovom prilikom, donosim dva članka, u prijevodu sa engleskog na crnogorski jezik, iz uglednog američkog lista „New York Times“-a. Prvi članak je od 4. aprila 1920. godine, a drugi, od 28. avgusta 1920. godine. Oni, eksplicitno, svjedoče o ondašnjoj represiji velikosrpskog okupacionog, osvajačkog, anektorskog, režima u Crnoj Gori i njegovim nastojanjima da se Crna Gora pokuša posve pokoriti dvoru dinastije Karađorđević, a Crnogorci i Crnogorske, odnosno, stanovnici, građani Crne Gore, to su, uprkos tome, tada intenzivno, energično i jasno odbijali.

I međunarodne misije, odnosno, njeni ovlašćeni izaslanici, poput misije grofa i ambasadora Velike Britanije u Vatikanu Džona Frensisa Čarlsa de Salisa, ranije je on bio ambasador u Kraljevini Crnoj Gori - bili su, onda, kao ovlašćeni istražitelji stvarnog stanja u tadašnjoj Crnoj Gori, ali nijesu isti bili dobrodošli od režima, što više, kod okupatora i osvajača Crne Gore- oni su bili nepoželjni, iako su ih isti, morali, nevoljno primiti i prihvatiti, na osnovu međunarodnih zahtjeva i odluka da posjete Crnu Goru i naprave izvještaj o stanju u njoj. Oni, članovi britansko-američke misije pod vođstvom britanskog grofa i ambasadora Džona de Salisa, bili su izloženi brojnim neprijatnostima i progonima, kada su posjetili okupiranu Crnu Goru tokom 1919. godine. Doživjeli su, članovi misije grofa de Salisa, i on sam, ne samo brojne spletke, obmame, podmetanja i sabotaže od strane srpskih okupatorskih vlasti i njenih najamnika i poklisara u Crnoj Gori, već su bili i proganjani od strane srpskih vlasti i njenih namjesnika i agenata, podvlasnih Beogradu, jer njihova ispitivinja i realna saznanja o stanju u Crnoj Gori i njihovi izvještaji su jasno govorili ono što se velikosrpskom okupatoru Crne Gore nije ne samo sviđelo, nego je isti beogradski režim i njegovi egzekutori sve uradio, da taj izvještaj ne bude obavljen u Velikoj Britaniji, SAD-u i u ključnim evropskim državama i ukupnoj međunarodnoj javnosti.

U ovom tekstu, donosimo, kako smo rekli, dva članka iz „New Yojk Times“-a, koji svjedoče o tome, odnosno, koji dokazima decidirano i činjenički evidentno, kazuju kakva je situacija bila u Crnoj Gori tokom 1920. godine. U skladu sa principima pozitivističke istorijske nauke, istoriogafije, pustimo činjenice neka same govore, prezentacijom istorijskih izvora, koji o tome govore i pišu, bez istoričara kao posrednika i „sudije“.
Slijede, u nastavku teksta, o tome dva teksta iz „New York Times“-a, koje po prvi put u objavljujemo u našoj istoriografiji i uopšte u javnosti, i to u našem prijevodu sa engleskog jezika na crnogorski jezik. I jedna bitna napomena, sugestija. Vjerno originalu ovih tekstova, koji dalje slijede, oko eventualnog pitanja vjerodostojnosti prijevoda istih iz izvornika, u nastavku citiranih tekstova, pozivam se na načelo provjerljivosti, jedno od ključnih načela savremene istorijske nauke. I na princip komparacije prevoda sa originalom, za one koji potencijalno sumnjaju u to, iako mislimo da je naš prijevod istih vjerodostojan.

1.

„SRBI UHAPSILI DE SALISA

Crnogorski ministar optužuje Britaniju i Vilsona kralju Nikoli

Pariz, 2. april – Grof  de Salis, bivši britanski ministar za Crnu Goru i kasnije specijalni izaslanik u Vatikanu za britansku vladu, uhapšen je i zatvoren od strane Srba dok je sprovodio misiju istraživanja unutar Crne Gore za potrebe svoje vlade. Ova informacija je sadržana u proglasu upućenom kralju Nikoli, koji se trenutno nalazi u Parizu, od strane crnogorskog ministra za spoljne poslove.

Život grofa de Salisa se već duže vrijeme nalazio u opasnosti, prema ovom proglasu, koji u uvodu daje detalje incidenta podsjećajući na izjavu Earla Kurzona u britanskom Domu Lordova da su Crnogorci zabrinuti uslijed moguće unije sa Srbijom.

Umjesto da zahtijevaju odštetu, u proglasu se dodaje, da je britansko ministarstvo za inostrane poslove zataškalo izvještaj grofa de Salisa i nastavilo da podržava srpska potraživanja. Deklaracija navodi da se izvještaj odnosio na srpsku vojsku koja je nakon  primirja zauzela Crnu Goru vršeći teror nad stanovništvom.
Vladavina terora se i dalje nastavlja, stoji u deklaraciji, koja, poslije tvrdnji da gdje god da su se pojavile srpske trupe, okupacija je bila praćena pljačkama, zločinima, paljenjima i masakrima, daje detalje.
U zaključku, dat je prigovor u deklaraciji da Evropa zna šta se događa u Crnoj Gori, ali ostaje ravnodušna i da predsjednik Vilson, veliki šampion malih naroda, uporno okreće glavu“.

(„The New York Times“, objavljeno: 4.  aprila 1920).

2.

„ITALIJANI  OPTUŽUJU SRBIJU“

Vladina komisija ih optužuje za zločine u Crnoj Gori.

Rim, 27. avgust – Komisija ministarstva spoljnih poslova je upravo završila istragu o navodima zločina izvršenih od strane srpskih vojnika nad Crnogorcima. Svjedoci su izjavili da nakon što su žene i djecu zatvorili u njihovim kućama, Srbi su bacili košnice pčela i pojedinim ženama ušivali mačke u haljine i zatim ih tukli bičevima kako bi poludjele životinje grebale meso.

Komisija daje imena i činove oficira koji su optuženi da su vršili torturu i ubijali žene i djecu. Izvještaj navodi da ukoliko se Evropa i Amerika ne sažale, Crnogorci će uskoro biti istrijebljeni“.

(„The New York Times“, objavljeno: 28. avgusta 1920).

Napomena: radi se o prijevodu sa engleskog jezika, originala, na naš jezik.



Komentari (1)

POŠALJI KOMENTAR

DV

Molim uvazenog prof Adzica da ukoliko je moguce i smatra opravdanim da kontaktira velikog covjeka novinara i patriotu g-dina D.Djuranovica iz Pobjede i da zajedno pokusate ponovit feljton pobjede pocetak 2006 o krvavom i necuvenom stradanju CG i crnogoraca po nacrtu garas i realizaciji pasica.