27 °

max 27 ° / min 14 °

Petak

12.04.

27° / 14°

Subota

13.04.

26° / 15°

Nedjelja

14.04.

26° / 16°

Ponedjeljak

15.04.

24° / 16°

Utorak

16.04.

21° / 15°

Srijeda

17.04.

15° / 10°

Četvrtak

18.04.

11° / 5°

Podijeli vijest sa nama.

Dodaj do 3 fotografije ili videa.

Maksimalna veličina jednog fajla je 30MB

minimum 15 karaktera

This site is protected by reCAPTCHA and the Google. Privacy Policy and Terms of Service apply.
Čovjek koji je dostojno nadrastao palanku

Stav

Comments 0

Čovjek koji je dostojno nadrastao palanku

Izvor: Avangarda.ba

Autor: Antena M

  • Viber

Piše: Aleksandra Bosnić

U Beogradu je u 74. godini preminuo filozof Milorad Belančić. Rođen je u Zagrebu 1943. godine, školovao se u Beogradu, gde je 1970. na Filozofskom fakultetu diplomirao filozofiju. Bio je urednik časopisa Theoria, urednik u Trećem programu Radio Beograda i saradnik mnogih časopisa za književnost, kulturu i filozofiju. Autor je knjiga: Isto i sasvim drugo (Filozofski eseji), Beograd, 1983; Nulta tačka ideologije, Beograd, 1989; Strategija tumačenja (Rikerovo shvatanje hermeneutike), Novi Sad, 1991; Postmodernistička zebnja, Novi Sad, 1994; Fragmenti o smislu, Beograd, 1994; Evropa na Balkanu, Beograd, 1998; Odgođena demokratija, Beograd, 2004; Genealogija palanke, Beograd, 2004; Nasilje, Beograd, 2004; Razlozi za dekonstrukciju, Beograd, 2005; O demokratiji koja će doći, Beograd, 2006; Zakon pisanja, Beograd, 2007; Polemologike, Beograd, 2008; Smrt slike, Beograd, 2009; Rasredišteni logos, Beograd, 2010; Filozof ne sme da ide u Sirakuzu, Kragujevac, 2010; Poziv filozofa (deteritorijalizacija slike), 2011; Mi pa mi (ili: o srpskom stanovištu), Beograd, 2014. Zajedno sa Slobodanom Šnajderom 2016.godine dobio je nagradu “Radomir Konstantinović”.
Postoje, srećom, predeli konačnog izmicanja. Za one dostojne. I to je, izvesno, jedina konačnost protiv koje, kao protiv beskonačne transcedencije, nisu bili oni koji su pisanjem, mišljenjem i egzistencijom svedočili istinu. U vremenima ćutnje, banalnosti, bastiona mržnje, torova i rovova, onih metafizičkih, i onih stvarnih.

Filozof Milorad Belančić svedočio je istinu. I onda kada je pisao o nultoj tački ideologije, o strategijama tumačenja i postmodernističkoj zebnji, i onda kada je i mislio i govorio i pisao o Evropi na Balkanu, odgođenoj demokratiji i demokratiji koja će doći, o nasilju, o genealogiji palanke, o zakonima pisanja i pozivu filozofa. Svedočio je glasno u vremenima ćutnje.

Jedan od najboljih poznavaoca opusa Radomira Konstantinovića, i jedan od njegovih najboljih prijatelja, suptilnim i raskošnim filozofskim stilom demistifikovao je metaforu palanke u svim njenim značenjima, redukcijama, njenim kolektivnim zanosima i identitetskim groznicama, u njenoj tišini, njenom ne-govoru i protiv-govoru, u njenoj nasilno stilizovanoj slozi, u njenom istovremenom ishodištu i najzlokobnijoj manifestaciji – nacionalizmu. Nastojao je i uspevao da, zajedno sa Konstantinovićem, odgovori na pitanje zašto je filozof u palanci “prokletnik”, i zašto se u njoj, baš kao i u nacionalizmu, ljubav i mržnja pogrešno jednače, i kako je ovo jednačenje moguće ako filozofija već jeste svojevrsna ljubav, i to ona prema mudrosti...

Moguće je, pisao je Belančić, upravo onda kada se filozofija suprotstavlja, kada “stupa na front”, kada ulazi u sukob s jednim konceptom ljubavi koji je potpuno lišen mudrosti, kada je kadra da se izuzme i izopšti iz “ljubavi u gnezdu” roda... Ova ljubav prema mišljenju i mudrosti, ovo dobrovoljno i dragovoljno izuzimanje iz opštemislenosti kolektiva, za Belančića je značilo – usamljenost. Usamljenost u vrlini. Jer je prepoznao i pisao o tome da su svaki nacionalizam i svaki populizam krajnji trijumf svih uspostavljenih palanki sveta, svih zatvorenih, hermetizovanih i ograđenih teritorija u kojima je uslov opstanka ćutanje, u ime sigurnosti.

U prirodi doktrinarnog koda leži, piše početkom 2003. u Genealogiji palanke, “militantni režim mišljenja koji svaku misao svodi na pokornost i zakletvu. Dogmatična isključivost nameće svakome obavezu da veruje (da ima nepokolebljivo uverenje) da bi, s druge strane, onog ko nema sluha za sistematski zov prave vere ta ista isključivost anatemisala kao nevernika i krivokletnika...” Filozof Milorad Belančić je svesno, svečano i radosno istupio iz sigurnosti koju palanka, poput veštog đavoljeg advokata, uvek i svima nudi. Možda i zbog toga što je znao da i filozofi, jednako kao i pesnici, koji jednom pristanu na pogodbu “obuhvaćeni filozofijom palanke” kao filozofijom krajnjih rešenja, uniformisanosti, zatvorenog sveta, obmane i jalovosti,“padaju kao žrtve duha sigurnosti”. I tako se, sasvim izvan “jata”, sigurnim i samotnim korakom, spokojno, ali nikada tiho, pridružio usamljenima i retkima, onima koji su kulturi u kojoj su ponikli, pokušavali da vrate dostojanstvo, trajno narušeno svešću o kolektivnoj nadmoći i žrtvovanosti, ogrezloj u višedecenijskim nacionalističkim paranojama i nasilju svake vrste.

Kao filozof i čovek, Milorad Belančić je učinio pravi izbor. Braneći u isti mah i Duh i Otvorenost i samo pravo na Izbor. U jednom od poslednjih objavljenih tekstova napisao je i ovo: “Ma koliko pokušavao da se nečemu podredi, duh ostaje nepokoran. Njegova otvorenost se ogleda u nesposobnosti da se zatvori u merljive srazmere jednog cilja.” Ili, u merljive okvire smisla. U ime duha otvorenosti, kao “tajanstva koje privlači ljude”. U ime otvorenosti koja neizbežno privlači one posebne, majstore tvoraštva, pisce i filozofe.

Filozof i čovek Milorad Belančić osvojio je, najzad, u paradoksalnom konačnom izmicanju, pravo na potpuno ostvarenje slobode i subjektivnosti. I nadišao je palanku. Dostojno.

Komentari (0)

POŠALJI KOMENTAR