24 °

max 25 ° / min 15 °

Subota

18.05.

25° / 15°

Nedjelja

19.05.

26° / 18°

Ponedjeljak

20.05.

26° / 18°

Utorak

21.05.

26° / 17°

Srijeda

22.05.

21° / 14°

Četvrtak

23.05.

23° / 13°

Petak

24.05.

25° / 15°

Podijeli vijest sa nama.

Dodaj do 3 fotografije ili videa.

Maksimalna veličina jednog fajla je 30MB

minimum 15 karaktera

This site is protected by reCAPTCHA and the Google. Privacy Policy and Terms of Service apply.
Crnogorske kape u muzejima Rusije

Istorija

Tag Gallery
Comments 4

Crnogorske kape u muzejima Rusije

Autor: Antena M

  • Viber

Priredio: Vladimir Jovanović 

U muzejima Ruske Federacije nalaze se primjerci nacionalne kape Crnogoraca, tamo dospjeli u 19. i početkom 20. vijeka. Kako su etnografija i muzeologija u Rusiji razvijani mnogo prije nego kod nas u Crnoj Gori, sačuvani su AUTENTIČNI EKSPONATI sa stručnim bilješkama, naravno i datiranjima.  

Jasno, nijedan primjerak izvorne crnogorske kape iz epohâ Petrovića-Njegoša u ruskim muzejima nema novokomponovani 4xC”. Taj falsifikat nastao je nakon srpske okupacije i tragičnih događaja iz 1918. godine. 

- U fondu Muzeja antropologije i etnografije imperatora Petra Velikog Ruske akademije nauka je crnogorska kapa. Potpukovnik Jakov Nikolajevič Ozereckovski tu kapu je 1838. donio u Rusiju. On je u Crnoj Gori prethodno bio dva mjeseca Njegošev gost. 

 Crnogorska kapa iz Njegoševog vremena, donio je 1838. u Rusiju p.puk. Jakov N. Ozereckovski nakon boravka u Crnoj Gori

O tepeluku tj. crvenome suknu na tjemenu ove kape ruska etnografkinja dr Aljena Aleksejeva Mihajlova u studiji „Crnogorska kapa kao vizuelni ljetopis…” na stranicama slavističkog časopisa za istorijske studije Državnog unuverziteta u Sankt-Peterburgu „Studia Slavica et Balcanica Petropolitana” (2/24, 2018, 57-79), piše: 

U donjem dijelu ovog oglavlja nalazi se dekor od UŠIVENOG ZLATNOG GAJTANA koji obilazi površinu duž ivice, zatim se ukršta u obliku luka i uvija se ispod njega u SPIRALNI KRUG. Ovaj motiv je, po svemu sudeći, bio prototip kasnijih verzija dekora crnogorskih kapa, a njegov nastanak se vjerovatno vezuje za solarnu simboliku”. 

Poklon Rusima od knjaza Nikole, 1867. godina, kapa sa zlatnom petokrakom u zbirci Ruskog etnografskog muzeja

- Crnogorska kapa, eksponat 8762-32237 u zbirci Ruskog etnografskog muzeja, izložena je još na Prvoj etnografskoj izložbi održanoj 1867. godine u Moskvi. Lično je poslao knjaz Nikola, kao dio nacionalne nošnje Crnogoraca. Prema A. A. Mihajlovoj, koja je i viša naučna saradnica Ruskog etnografskog muzeja: 

Površina ove kape bila je PETOKRAKA ZVIJEZDA ukrašena vezenim zlatnim koncem u obliku latice i pet polukrugova iznad nje. Podaci o darodavcu sugerišu da je nošnja rađena na Cetinju, đe se u to vrijeme nalazio knjaževski dvor”. 

Iz Morače, stilizovani zlatni monogram H-I-Ж” („NIKOLA PRVI ŽIVIO”), kapu 1906. u Rusiju donio Mirko Medenica

S istom takvom kapom, na kojoj je zlatna petokraka, sahranjen je Nikolin otac, veliki vojvoda Mirko Petrović-Njegoš (1820-1867) — o tome se konkretno doznalo u novija vremena, prilikom prekopavanja grobnice. A na osnovu fotografije iz 1882, znamo da je prestolonašljednik Danilo Petrović-Njegoš (1871-1939) na kapi nosio ŠESTOKRAKU ZLATNU ZVIJEZDU unutar pet zlatnih polukrugova.

Što se tiče knjaza/kralja Nikole, objavili smo foto-dokument da je na tepeluku njegove kape zlatna petokraka.

Crnogorska kapa takođe iz Morače, pribavljena 1909. od S. Radovića, zbirka Ruskog etnografskog muzeja

Istorija

PETOKRAKA na kapi kralja Nikole

09.07.2021. 06:51

A. A. Mihajlova u pomenutoj studiji piše kako je slika DVOGLAVOG ORLA izvezena na kapama zlatnim koncem služila i kao simbol crnogorske slobode”.

Unikalna karakteristika ovoga motiva je bila lokacija dizajna u sredini površine kape, bez pet polukrugova. Najranije svjedočanstvo o ovome motivu na crnogorskoj kapi datira iz 1876. godine, što nam omogućava da ga povežemo sa odlučujućom etapom borbe za oslobođenje i nezavisnost”. 

Simbol dvoglavog orla je pozajmljen iz grba srednjovjekovne crnogorske dinastije CRNOJEVIĆA kako bi se označio istorijski kontinuitet državne tradicije Crnogoraca”, navodi Mihajlova. Na pojedinim uzorcima, pored orla, prikazan je i amblem sa monogramom H.I koji upućuje na zasluge knjaza Nikole I Petrovića u međunarodnom priznanju NEZAVISNOSTI CRNE GORE”. 

- Egzemplari 1555-10, 3246-1, 4058-8, 8762-32236, 8762-32420 u fondu Ruskog etnografskog muzeja imaju kape sa zlatnim monogramom H.I” - Nikola Prvi” i svi su oni s početka 20. vijeka”. 

- U Rusku carevinu je Mirko Medenica donio 1906. kapu iz Moračke nahije Knjaževine Crne Gore, koja je sada u takođe zbirci Ruskog etnografskog muzeja. Na tepeluku: stilizovani zlatni monogram H-I-Ж” - „NIKOLA PRVI ŽIVIO”. 

- I hronološki je naredni egzemplar crnogorske kape pohranjen u istome muzeju ( 1017-1) iz Morače, pribavljen, bilježi se 1909, od S. Radovića. Na tepeluku je monogram „H.I”. 

- U kolekciji Ruskog etnografskog muzeja je i eksponat 3246-1, kapa iz nošnje princa Mirka Petrovića-Njegoša (1879-1918), velikog vojvode Grahova i Zete, imao i čin ruskoga polkovnika. Na kapi je zlatni monogram H.I”. a nju je 1915. muzeju predao Lazar Stefanović Nesterović. 

- Još jedna crnogorska kapa s izvezenom zlatnom petokrakom unutar pet zlatnih polukrugova dospjela je 1922. u zbirku Ruskog etnografskog muzeja ( 3246-1) iz Gatčinskog dvorca, a u muzejskoj napomeni se bilježi kako je prvobitno bila poklonjena familiji Romanovih od predstavnika crnogorske dinastije”.

 

Komentari (4)

POŠALJI KOMENTAR

NkCG

@Pitore Kradu tudji ponos, kad svoj nemaju.

Solo

@Filip To nije kapa Marka Miljanova iz 19. vijeka. Jasno se vidi da je novijeg kroja i to 70-godina 20. vijeka.

Filip

@Pitore Što je sa kapom Marka Miljanova što se čuva u muzeju?